1. Wettelijk kader geestelijke verzorging

A. Zorginstellingen

De wettelijke basis voor geestelijke verzorging in zorginstellingen

Zijn er normen voor de omvang van geestelijke verzorging in een zorginstelling?

Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (VWS, 2016): zelftest ‘‘val ik onder de Wkkgz?’

Hebben geestelijk verzorgers toegang tot het Elektronisch Patiënten Dossier?: notitie stafbureau VGVZ.

B. Overheid

De wettelijke basis voor geestelijke verzorging en overheid(sorganen)

C. GV Thuis

De wettelijke basis voor geestelijke verzorging thuis

Kamerbrief minister De Jonge (VWS) over geestelijke verzorging/levensbegeleiding (2018)

Geestelijke Verzorging in de thuissituatie is sterk in ontwikkeling. Hier vind je een overzicht van veel gestelde vragen.

De deelwerkgroep Praktijkcriteria en Voorwaarden heeft adviestarieven vastgesteld die gehanteerd kunnen worden in het kader van de subsidieregeling Geestelijke Verzorging in de thuissituatie: Tarieven


2. Financiering van extramurale geestelijke verzorging

Tot en met 31 december 2021 bestaat een subsidieregeling voor de inzet van geestelijk verzorgers in de thuissituatie. In 2019 werd een factsheet met uitleg over de regeling gepubliceerd. Later dat jaar bood een een volgende factsheet  aanvullende informatie. In een Kamerbrief die later in 2020 verschijnt wordt de financiering vanaf 2021 uiteengezet.

Veel gestelde vragen i.v.m subsidiemogelijkheden GV in de thuissituatie.

Geestelijke Verzorging in de WMO (2018) Starterspakket.

Handreiking financiering palliatieve zorg (IKNL, editie 2021)

Geestelijke begeleiding in de palliatieve zorg thuis, knelpunten en verbetervoorstellen (Agora, 2016): publicatie ‘De wereld van trage vragen’ en de samenvatting.


3. Wat kan geestelijke verzorging bieden?

Beroepsprofiel geestelijk verzorger, op p. 7 en 8: van de beroepsstandaard VGVZ

Indicaties GV eerstelijnszorg_Professionals

Indicaties GV eerstelijnszorg_Patienten_clienten

Evidence-based indicatoren voor kwalitatief goede spirituele zorg en manieren om deze te meten (Health Care Chaplaincy Network, 2020): kwaliteitsindicatoren spirituele zorg.


4. Richtlijnen en standaarden met verwijzingen naar geestelijke verzorging

A. Oncologie en Palliatie

Richtlijn Zingeving en spiritualiteit in de palliatieve fase (IKNL, 2018). Geautoriseerd door de VGVZ.

Richtlijn Detecteren behoefte psychosociale zorg bij patiënten met kanker (IKNL, geautoriseerd door VGVZ, 2017). De VGVZ streeft naar aanpassing van de Lastmeter.

Kwaliteitsstandaard psychosociale zorg bij somatische ziekte (Kennisinstituut FMS, 2019). Niet geautoriseerd door de VGVZ.

Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland (IKNL en Palliactief, geautoriseerd door VGVZ, 2017).

Handreiking Palliatieve zorg thuis (2019). Uitwerking van het kwaliteitskader Palliatieve Zorg voor wijkverpleegkundigen en verzorgenden.

Rapport Palliatieve zorg op maat (NZa, 2017).

Handreiking Zorg voor mensen die bewust afzien van eten en drinken om het levenseinde te bespoedigen (2014).

B. GGZ

Generieke module Herstelondersteuning (Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz, 2017).

Richtlijn Levensbeëindiging op verzoek bij patiënten met een psychiatrische aandoening (Ned. Vereniging voor Psychiatrie, 2018).

C. Verpleeghuiszorg

Zorgstandaard Dementie (Zorginstituut, 2020). Geautoriseerd door de VGVZ.
Er is de complete Zorgstandaard , een korte Publieksversie en Aanbevelingen en indicatoren (voor professionals).

Behandelprogramma Geriatrische oncologische revalidatie (IKNL, 2018).

Kwaliteitskader verpleeghuiszorg (Zorginstituut, 2017).

Kwaliteitsstandaard levensvragen ouderen (Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen, 2015).

Brochure Werken aan mentaal welbevinden (Actiz en Reliëf, 2010).

D. Rampen en crises

Psychosociale hulp bij rampen en crises- Inventarisatie rollen en taken van betrokken partijen (Kenniscentrum Impact, 2014).

Rampenspirit – zorg voor de geest (Kenniscentrum Impact, 2011).

Rampenspirit – handreiking voor geestelijk verzorgers. Wat te doen als geestelijk verzorger in de voorfase van een ramp en tijdens een ramp (quicklist)

Voor communicatie in de nafase van een ramp is een e-module ontwikkeld (ARQ Kenniscentrum Impact, 2019).

E. Rapporten breder maatschappelijk kader

Trendanalyse Palliatieve Zorg (2020) beschrijft ontwikkelingen en impact op het veld van PZ voor de komende tien jaar.

(Samenleven) is meer dan overleven– breder kijken en kiezen in tijden van Corona (Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, 2020).

Adviesrapport Zonder context geen bewijs, over de illusie van evidence-based practice in de zorg (Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, 2017).

Zingeving in zorg, de mens centraal (Signalement van ZonMw, 2016).

‘Moet alles wat kan?’ Vragen rond medische beslissingen bij het begin en einde van het leven (Signalement van ZonMw, 2013).

‘Niet alles wat kan, hoeft’ Passende zorg in de laatste levensfase (KNMG, 2015).

F. Richtlijnen voor geestelijk verzorgers

Belangrijkste richtlijn is de Beroepsstandaard.

Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling en gebruik van het afwegingskader.

Richtlijn GV in tijden van Corona/Covid-19.


5. Rechtspositie

Handleiding Functiewaardering volgens het systeem van FWG (Werkgroep VGVZ i.s.m. FBZ, 2015): handleiding.

Actiemogelijkheden bij reorganisatie, bezuiniging of dreigend functieverlies: Notitie stafbureau VGVZ.

De VGVZ is collectief aangesloten bij de FBZ, vakbond voor zorgprofessionals. Op hun website vind je veel informatie, bijvoorbeeld over functiewaardering, scholing en rechtshulp. Ook alle geldende CAO’s voor de gezondheidszorg zijn hier te vinden.


6. Beleid VGVZ

Meerjarenbeleidsplan 2018-2022 (vastgesteld door bestuur VGVZ, 2018): meerjarenbeleidsplan

Onderzoeksagenda GV 2020-2025 (Cie Wetenschap VGVZ, 2019 Onderzoeksagenda

Onderwijsplan Zingeving in Zorg en Sociaal domein (VGVZ, 2020) Onderwijsplan

Strategisch Communicatieplan GV Thuis (VGVZ, 2020) Strategisch communicatieplan

Eindnota Regiegroep Toekomstig bestel geestelijke verzorging (april 2013): eindnota.

VGVZ-cahiers 4 ‘Ambtelijke Binding’ (VGVZ, 2010): cahier.