VGVZ 55 jaar: samen vormen we een bloeiende vereniging

Op 25 juni stonden we stil bij het 55 jarig jubileum van de VGVZ. Met 200 geestelijk verzorgers kwamen we bij elkaar in een zonnig Utrecht. Wat fijn om als leden, staf en bestuur gezamenlijk te werken aan een actieve vereniging, met en van elkaar te leren over het thema ‘morele stress’, en al zingend de dag af te sluiten. Daarbij was het mooi de ontmoeting en uitwisseling te zien die vanzelf ontstond tussen de deelnemers.

Na de lunch vervolgden we het programma met een symposium rondom het thema morele stress. Sanneke Brouwers, geestelijk verzorger bij de krijgsmacht, gaf een inleidende lezing. Op basis van haar proefschrift ging ze in op ervaringen die veteranen van de krijgsmacht als moreel ambivalent beschrijven. De context van de krijgsmacht maakt militairen moreel kwetsbaar. Bij moral distress (morele nood) is sprake van een rolconflict tussen de persoonlijke en de professionele rol. Het is een teken van een goed werkend geweten, maar wel met gevolgen voor de identiteitsopbouw. Sanneke noemde in haar lezing het vergroten van de eigen handelingsruimte en sociale erkenning als strategieën die militairen (kunnen) hanteren in situaties van moral distress.
Samenvatting keynote Sanneke Brouwers

Vervolgens waren er twee rondes met vijf deelsessies, waarin het thema vanuit verschillende contexten werd toegelicht.

  • Ryan van Eijk, hoofdaalmoezenier dienst geestelijke verzorging bij justitie en Monique Rietveld, hoofd boeddhistische geestelijke verzorging bij justitie, gingen in op de context van geestelijk verzorgers bij justitie. Verschillende stakeholders – geestelijk verzorgers, andere medewerkers, gevangenen – hebben ieder eigen verwachtingen. Dit leidt tot een complexe situatie met meervoudige loyaliteiten.
  • Tineke van der Gulik, stafpsycholoog binnen de Koninklijke Marechaussee, en Heleen van der Meulen, geestelijk verzorger bij de Luchtmacht, richtten zich op de vraag hoe leiderschap sturing kan geven aan morele impact. Deelnemers kregen praktische handreikingen om met leidinggevenden het gesprek te voeren over en hen bij te scholen op het vlak van morele impact op de werkvloer.
    Presentatie train-de-trainer Morele impact
  • In de sessie van Madeleine Kievits, ethicus en geestelijk verzorger in de VVT, ervaarden deelnemers een werkvorm bedoeld om medewerkers te helpen hun eigen moreel kompas te verkennen en hun taal daarvoor te verrijken. De werkvorm is inzetbaar in situaties waarin collega’s morele stress ervaren.
    Presentatie Tussen hart en kompas
  • Laura Mudde, promovendus bij de Universiteit voor Humanistiek, vroeg deelnemers met elkaar in gesprek te gaan over hoe geestelijk verzorgers zelf morele stress ervaren, wat situaties en factoren zijn die morele stress in de hand werken, en welke strategieën geestelijk verzorgers hanteren om deze ervaringen te adresseren.
    Morele stress in kaart
  • Ruurd van de Water, geestelijk verzorger bij de politie, en Emilie van de Wijer, korps geestelijk verzorger bij de politie, namen deelnemers mee in de verschillende dimensies van morele oriëntatie. Morele desoriëntatie zorgt voor een verstoring van dit gehele systeem. Deelnemers werden meegenomen in 5 interventies om te komen tot herstel.
    Presentatie De rol en betekenis van GV bij morele stress en desoriëntatie

Het was prettig het symposium in nauwe samenwerking met en tussen de sprekers te organiseren.